موضوع : تراکم خاک
تعداد بازدید : 1324 بار
تاریخ بارگذاری : 1395/05/14 - 2 سال پیش
نام دسته : نکات فنی باغداری
پنج شنبه 14 مرداد 1395
تعداد بازدید : 1324 بار
تاریخ بازدید : 1395/05/14 - 2 سال پیش
نام دسته : نکات فنی باغداری
ب. نگرشی بر تاثیرات آن
تراكم خاك در مزارع كشاورزي اثرات منفي را به همراه دارد كه مهمترين آنها عبارتند از:
1) كاهش نفوذ و افزايش فرسايش:
در داخل خط اثر چرخ كه يك علامت قابل رؤيت تردد مي باشد بعد از باران دو مشكل اساسي اتفاق مي افتد يكي آنكه در شيار بوجود آمده به علت تراكم شديد ، آب قادر به نفوذ نمي باشد و دوم آنكه افزايش بسته شدن درزهاي زمين اتفاق مي افتد كه اين عمل باعث كاهش ذخيره رطوبتي خاك و همچنين افزايش رواناب در سطح خاك مي شود . كاسپر و همكاران با فازايش نرخ رواناب براي خاك در آيووا براي مسيرهاي تردد در مقايسه با رديفهايي كه تردد نداشته است، دریافتند که نرخ فرسايش در مسيرهايي كه تردد انجام گرفته دو برابر رديفهايي غيرمتراكم گزارش شده است.
2- كاهش خلل و فرج خاك:
در اثر فشردگي خاكهاي زراعي و متراكم شدن آنها، درصد خلل و فرج خاك كاهش يافته و در نتيجه ميزان تهويه آن كاهش مي يابد اين اثر منفي مي تواند باعث تغيير در فعاليتهاي ميكروارگانيزم هاي خاك از حالت هوازي به حالت بي هوازي گردد.
3-كاهش توسعه ريشه:
تردد ماشينهاي كشاورزي باعث كاهش فضاي بين ذرات خاك مي شود و چگالي خاك را افزايش مي دهد. گياه براي رشد ريشه در خاك متراكم ناچار به نيرو مي شود به علت آنكه گیاه با مقاومت مكانيكي و كمبود اكسيژن قابل دسترس مواجه مي شود. اولين مطالعه ها براي كاهش رشد ريشه توسط تيلور و گارنر صورت گرفته است. آنها گزارش کردند كه خاك با مقاومت 96/2 MP به علت افزايش جرم مخصوص خاك و كمبود رطوبت در خاك ريشه قادر به نفوذ نمي باشد و مواد مغذي به آن نمي رسد. بنابراين رشد ريشه گياه محدود شده و براي افزايش رشد طولي و عرضي خود نياز به صرف انرژي بيشتري نسبت به حالت عادي دارد. در صورتيكه خاك خيلي متراكم شده باشد، رشد ريشه متوقف شده و قادر به عبور از لايه متراكم شده نمي باشد. ضمن اينكه خاك سطح الارض بادي تا حدودي محكم باشد. چون اگر خاك اطراف گياهچه زيادي سست باشد وقتي ريشه هاي آن براي نفوذ بيشتر به طرف پايين فشار مي آورند گياهچه به سمت بالا رانده مي شود.
4- از بين رفتن جانوران خاكزي:
در بين جانداران خاكزي كرم خاكي يكي از مهمترين جانداراني است كه جهت حفظ ساختمان و حاصلخيزي خاك فعاليت مي كند. بدليل اينكه اين جانداران مي توانند در خاك حركت كنند و به طور فيزيكي ذرات خاك را انتقال داده و تونلها يا شيارهايي در داخل خاك ايجاد نمايند. كه در اثر تراكم خاك حاصل از تردد ماشينهاي كشاورزي اين شيارها خسارت ديده و تعدادي از كرمهاي خاكي از بين مي روند كه در اثر كمبود جانداران خاكزي حاصلخيزي فيزيكي خاك كاهش پيدا مي كند ضمن اينكه اين توانايي از آن جهت مهم است كه با اين شيارهايي كه در خاك ايجاد مي كند اجازه مي دهند تا ريشه هاي گياهان در شيارهاي ايجاد شده رشد و نمو نموده و بتواند سريعتر از ميان لايه هاي سخت خاك عبور نمايد و خود را به خاك مناسبتر برسانند. همچنين مقادير قابل توجهي از خاك سطحي سالانه از دستگاه گوارش كرمها عبور مي كند و موجب اصلاح خاكدانه ها مي شود. بعلاوه كرمهاي خاكي نفوذ پذيري عمقي خاك را تغيير داده و غالباً مسير و راههاي زيادي براي جابجايي ريشه ها و آب ايجاد مي كنند. گاهي اوقات اين شيارها تنها راه ارتباطي بخش سطحي و عمقي خاك كه با كفه شخم جدا شده اند خواهد بود.
5-رشد نامناسب غده هاي زيرزميني:
حساسيت محصولات مختلف به شرايط ساختماني خاك به طور قابل ملاحظه اي متفاوت است. علاوه بر اين بعضي محصولات به برخي از مشكلات حساسيت بيشتري دارند در صورتي كه در مورد ساير مشكلات اين حساسيت را نشان نمي دهند. بعضي از محصولات مانند هويج، هويج فرنگي، چغندر قند و كلم برگ نسبت به از دست دادن ريشه اصلي خود حساسيت دارند . اگر اين گياهان ريشه اصلي خود را به دليل فشردگي يا شرايط بي هوازي خاك از دست دهند، معمولاً عمق ريشه ها كاهش مي يابد و در محصولات ريشه اي اندامهاي ذخيره كننده مواد غايي حالت چنگالي پيدا مي كند و عملكرد كاهش مي يابد.
بطور خلاصه می توان گفت تراکم خاک اثرات منفی زیر را در بر دارد:
- کاهش ابعاد و اندازه خلل و فرج خاک
- کاهش سرعت نفوذ آب در خاک
- کاهش نرخ آب در دسترس ریشه گیاه
- افزایش آب های سطحی، رواناب، غرقاب شدن خاک سطحی و افزایش فرسایش
- کاهش توانایی خاک برای نگهداری هوا و آب در ناحیه ریشه گیاه که برای رشد و عملکرد آن ضروریست
- کاهش نفوذ ریشه در خاک و درنتیجه کاهش جذب مواد مغذی توسط ریشه
- کاهش محصول

در این دسته :