موضوع : انواع ناهنجاری های فیزیولوژیکی میوه مرکبات (بخش دوم)
تعداد بازدید : 1399 بار
تاریخ بارگذاری : 1395/03/18 - 2 سال پیش
نام دسته : مرکبات
سه شنبه 18 خرداد 1395
تعداد بازدید : 1399 بار
تاریخ بازدید : 1395/03/18 - 2 سال پیش
نام دسته : مرکبات
ناهنجاری های فیزیولوژیکی نتیجه عملکرد ناقص فرآیندهای فیزیلوژیکی درون بافت های میوه است و این نوع ناهنجاری ها را باید از اختلالات ایجاد شده توسط عوامل بیماری زا و آفات مجزا نمود. ناهنجاری های فیزیولوژیکی همچنین متفاوت از صدمات و ضربات مکانیکی وارد شده در ول جابجایی است. مرکبات نسبت به برخی میوه ها قابلیت فسادپذیری پایین تری داشته ، بنابر این می تواند تا حدی شرایط جابجایی نامناسب و محیطی ضعیف را تحمل کند. اگرچه استحکام ظاهری آنها نباید بهانه ای برای بی توجهی در به کار بردن روش های مؤثر پس از برداشت شود. چرا که میوه ها حتی با شکاف و ترک خوردگی های خیلی کوچک پوسده خواهند شد. این اختلالات به دو دسته تقسیم می شوند گروهی از این ناهنجاری ها مربوط به قبل از برداشت بوده و تعدادی دیگر مربوط به بعد از برداشت میوه و انبارداری آن می شود.
ناهنجاری های فیزیولوژیکی بعد از برداشت
1- صدمه سرمازدگی
علت: در مرکبات آسیب سرمایی در دماهای پایین و نزدیک به نقطه یخ زدگی رخ می دهد. نگهداری میوه ها در دمای کمتر ، آستانه تحمل به سرمای میوه به مدت 3-2 هفته این ناهنجاری را از طریق تحریک فرآیندهای مرتبط با زوال میوه ، تنفس، تغییر در بافت، کاهش ویتامین ث توسعه می دهد. در گریپ فروت ها حساسیت به سرمازدگی بطور قابل توجهی به زمان چیدن و رقم بستگی دارد. ارقام میان رس گریپ فروت نسبت به انواع زودرس و دیر رس مقاومت بیشتری به سرمازدگی دارند. عواملی چون برداشت خیلی زود و یا خیلی دیر ، رطوبت نسبی پایین این نارسایی را افزایش می دهد.
نشانه ها: در لایم ها، لمون ها و گریپ فروت در دماهای حدود 10 درجه سانتی گراد ، علایم آسیب سرمایی چون لکه پوستی ، فرورفتگی و آب سوخته شدن در سطح میوه رخ می دهد. این لکه های سطحی باعث کاهش بازار پسندی میوه می شوند.
پیشگیری یا کنترل:
نگهداری مرحله ای به صورت 3-2 هفته در 10 درجه ، سپس 3 هفته در 5 درجه سانتی گراد در کنترل آسیب سرمایی مؤثر است. عمل واکس زدن ، کاربرد قارچ کش تیابندازول ، تنظیم کننده های رشد گیاهی این پدیده را کاهش داده ولی حذف نمی کند.
2- لکه روغنی
علت: بیشتر پرتقال های ناول ، لمون ها و لایم ها تحت تأثیر این عارضه هستند. در اثر تخریب سلول های روغنی واقع در بافت فلاندو روغن داخل آنها خارج می شود. این روغن برای سلول های سطح پوست سمی و مخرب بوده و باعث لکه مردگی در سلول های سطحی می شود. این پدیده بیشتر به دنبال شبی که روزنه های برگ ها و میوه ها بسته بوده و سلول ها در حداکثر آبگیری هستند رخ می دهد. با هدف کاهش این عارضه باید از برداشت میوه تا زمانی که میزان آماس آن کاهش نیافته است خودداری نمود. میوه هایزود برداشت شده، سبز رنگ به این اختلال حساس تر هستند. برداشت در اوایل صبح و سپس حمل و نقل سریع به انبار می تواند سبب لکه روغنی شود ضربه و ساییدگی در طول برداشت، جابجایی نامناسب و دمای بالا نیز موجب این عارضه می شود. همچنین میزان قرار گرفتن سطح میوه در معرض نور خورشید روی درخت، حساسیت پوست به لکه روغنی را افزایش می دهد.
نشانه ها: تشکیل لکه های زرد، سبز یا قهوه ای به اشکال نا منظم که غده های پوست به علت فرورفتگی بافت های بین آنها برآمده و برجسته هستند.
پشگیری یا کنترل :
در پرتقال های واشنگتن ناول گسترش علایم لکه روغنی به وسیله دما تحت تأثیر واقع می شود. در دماهای زیر 10 درجه سانتی گراد میزان این اختلال کاهش می یابد. همچنین عوامل محیطی دیگر مثل غلظت اکسیژن و دی اکسید کربن میزان و گسترش رنگ، لکه پوستی را تحت تأثیر قرار می دهد. پوشش واکس ، صدمه لکه روغنی را تا 35% کاهش می دهد. برداشت میوه در بعد از ظهر ، برداشت صحیح میوه ، حفظ و نگهداری محصول در سایه بان برای 2-1 روز قبل از حمل و نقل میزان اماس و آب پوست را کاهش داده که در نتیجه میوه حساسیتا کمتری به این عارضه خواهد داشت.
3- زنگ پوست
علت: ساییدگی در ول برداشت ، بسته بسندی و حمل و نقل یا جابجایی مرکبات، باعث تغییر رنگ قهوه ای یا قرمز مایل به قهوه ای در نواحی صدمه دیده می شود.
پیشگیری یا کنترل:
جهت کنترل زنگ پوست ، دقت در جابجایی میوه رسیده لازم است. زنگ پوست در پوست میوه های رسیده افزایش می یابد و کاربرد اسید جیبرلیک ممکن است در کاهش این اختلال سودمند باشد.
4- پتکا
علت: افزایش مدت زمان برس زدن ، وقوع این اختلال را تحریک می کند. واکس های پلی اتیلنی نسبت به واکس کارنابا وجود عارضه پتکا را تشدید می نماید. پتکا در رطوبت خیلی بالا گسترش می یابد. عدم توازن مواد غذایی موجب این اختلال می شود. بدین صورت که سطوح بالای کلسیم و میزان پایین فسفر در خاک باعث تشدید این عارضه می شود.
نشانه ها: پتکا بصورت لکه حفره ای، فرورفتگی پوست و سیاه شدن غده های روغنی است. پتکا در لمون ها معمول است.
پشگیری یا کنترل :
اجتناب از مواردی که علت بروز این عارضه هستند، کاهش آن را در پی خواهد داشت.
5- پوست راه راه
علت: در پوست نارنگی با محتوای آب بالا و یا بعد از باران های سنگین یا آبیاری قبل از چیدن به وسیله ساییدگی مکانیکی ایجاد می شود. عمل برس زدن در حین سورتینگ چنانچه با برس های زبر انجام شود این مشکل را تشدید می کند. مشخص شده است که میوه های کاملاً رنگ گرفته به این عارضه حساس تر است.
نشانه ها: ایجاد نوار های قرمز-قهوه ای رنگ بر روی پوست میوه.
پیشگیری یا کنترل:
باید سعی نمود میوه ها 7-5 روز بعد از باران برداشت شوند. واحدهای سورتینگ بایستی از برس های نرم در مرحله شستشوی میوه استفاده نمایند.
6- فروپاشی گلگاه
علت: جابجایی نا مناسب لایم های تاهیتی، پرشین لایم منجر به فرو پاشی گلگاه می شود. اندازه میوه، فشار تورژسانس ، دما و رطوبت در ی انبار حساسیت میوه ها را تحت تأثیر قرار می دهد. میوه های بزرگ به این اختلال حساس تر می باشند.
نشانه ها: فروپاشی گلگاه به صورت نواحی به رنگ کدر ، آب سوخته در نوک لایم ها اتفاق می افتد. آلودگی ثانویه به وسیله قارچ پنی سیلیوم و آسپرژیلوس به دنبال فروپاشی گلگاه ایجاد می شود.
7- فروپاشی دمگاه
علت: یکی از رایج ترین آسیب های پوستی در مرکبات است که در اثر آب از دست دهی ایجاد می شود. میوه های آسیب دیده مستعد پوسیدگی دمگاه و سایر بیماری های قارچی هستند. غالباً در پرتقال ها و تمپل ها شایع است. میوه های پوست ضخیم نسبت به پوست نازک ها حساس ترند. از مهمترین عوامل این عارضه ، عدم تعادل در میزان ازت و پتاس ، کاهش رطوبت میوه بعد از برداشت.
نشانه ها: با تخریب بافت پوست در ناحیه دمگاه ، ایجاد نواحی قهوه ای فرو رفته با اشکال غیر منظم می نماید. وقوع این عارضه از فصلی به فصل دیگر متفاوت است اما در میوه کاملاً بیش از حد رسیده متداول تر است.
پیشگیری یا کنترل:
با رعایت مسایلی چون برداشت و جابجایی دقیق و به دنبال آن حمل و نقل سریع میوه به اتاق بسته بندی ، کاهش فاصله بین
زمان برداشت تا واکس زنی ، نگهداری میوه ها در رطوبت نسبی بالا و جلوگیری از برس زنی شدید در زمان بسته بندی می
توان صدمات آن را کاهش داد.
8- لکه حفره ای یا پیتینگ
علت: احتمال ابتلا به این عارضه با اندازه میوه و پایین بودن اکسیژن در بافت میوه رابه مستقیم دارد. افزایش تنفس ناشی از بالا بودن دمای انبار و از طرفی کاهش تبادل گازی در حضور واکس های با درخشندگی بالا می تواند از دلایل شیوع پیتینگ باشد. اتیلن این اختلال را افزایش می دهد. پوست میوه های مبتلا شده به این عارضه ، میزان پتاسیم کمتری نسبت به میوه های سالم داشتند. کمبود پتاسیم منجر به اختلال عملکرد در غشاهای زیستی و اتلاف آب شده ، بدنبال آن سبب متلاشی شدن سلول و لکه مردگی و بروز این اختلال می شود.
نشانه ها: این عارضه در اثر تخریب غده های پوست میوه و پخش محتوای روغنی آنها در سطح پوست ایجاد می شود. نواحی تخریب شده به تدریج برنزه شده و تا نزدیکی ناحیه گلوگاه امتداد می یابند. گریپ فروت گوشت سفید ، تانجرین های فالگو، پرتقال های تمپل و ناول به بروز این لکه ها حساس هستند.
پیشگیری یا کنترل:
باید دمای گوشت میوه در حدود 10درجه سانتی گراد یا کمتر باشد. در دماهای کمتر از 9.5 ممکن است آسیب سرمایی افزایش یابد. استفاده از پوشش واکس با درخشندگی نسبتاً پایین به دلیل افزایش در قابلیت نفوذ پذیری گازها میزان پیتینگ را کاهش می دهد. پاشش درختان با کود پتاسیم ، غلظت پتاسیم برگ را افزایش داده و وقوع این اختلال را کاهش می دهد. ترکیبی از کود پاشی پیش از برداشت با انبار کردن در دمای پایین برای کنترل این اختلال مؤثر است. ظهور پس از برداشت این اختلال با کاربرد پتاسیم روی میوه در اتاق بسته بندی همراه با کاربرد واکس می تواند کاهش یابد.
9- پیری
علت: دلیل اصلی آن آب از دست دهی و ضعف سلولی میوه های بالغ است. همچنین یک دوره سرما بعد از یک باران سنگین ، آب از دست دهی میوه ها در شرایط گرم و طولانی شدن زمان بین برداشت و حمل به بازار این عارضه را تشدید می کند و قبل از واکس زنی گزارش شده است.
نشانه ها: این عارضه باعث بی رنگی یا خشکی و نازکی پوست در محل دمگاه می شود. ناول ها بیشتر در اواخر فصل این عارضه را نشان می دهند.
پیشگیری یا کنترل:
بهترین روش کنترل ، برداشت در زمان مناسب ( بلوغ مطلوب میوه ) و نه در حالت رسیدگی زیاد است . استفاده از هورمون جیبرلین در مزرعه نیز در کاهش این عارضه مؤثر است.
منابع:
1- امیدی ، فاطمه ؛ هما رجایی و حشمت اله رحیمیان.1383. بررسی تغییرات سلولی- بافتی پوست میوه در حال نمو پرتقال، در ارتباط با عارضه ترک خوردگی میانبر. شانزدهمین کنگره گیاهپزشکی ایران . جلد دوم . بیماری های گیاهی و علف های هرز.
2- فتاحی مقدم ، جواد .1386. اهمیت پس از برداشت در مرکبات . شورای انتشارات مؤسسه تحقیقات و مرکبات کشور.
3- فتوحی قزوینی، رضا و جواد فتاحی مقدم. 1385. پرورش مرکبات در ایران . انتشارات دانشگاه گیلان.

در این دسته :