موضوع : نگاهی بر فرآیند گواهی نهال در صنعت باغبانی
تعداد بازدید : 1222 بار
تاریخ بارگذاری : 1395/03/12 - 2 سال پیش
نام دسته : نکات فنی باغداری
چهار شنبه 12 خرداد 1395
تعداد بازدید : 1222 بار
تاریخ بازدید : 1395/03/12 - 2 سال پیش
نام دسته : نکات فنی باغداری
مقدمه:
صنعت باغبانی یکی از مهمترین زیر شاخه های کشاورزی است که از لحاظ اقتصادی از جنبه های متعددی حائز اهمیت بسیار است. توان تولید در باغبانی موجب رشد فزاینده تقاضای سرمایه گذاری برای احداث و توسعه باغات میوه و ایجاد صنایع وابسته به آن شده است. در این میان کاربرد یافته های تحقیقاتی در انتخاب رقم مناسب و سازگار با شرایط اقلیمی و رعایت نکات فنی در احداث باغات میوه و تأمین نهال مناسب ( رقم و گرده افشان) ، از اهمیت بسیاری برخوردار است. دستیابی به نهال گواهی شده که بر حسب ضوابط تضمین کننده اصالت رقم و سلامت آن می باشد پشتوانه محکمی برای ترغیب احداث کنندگان باغ و نهال کاران برای سرمایه گذاری در این بخش و تداوم فعالیت تولید کننده نهال و نهالستان داران می باشد.
نهال گواهی شده
نهال گواهی شده عبارت است از نهال واریته یا رقم مشخصی که به روش غیر جنسی تولید و سلامت آن در برابر بیماری های مهم و مهلک آن رقم یا گروه محصولات مشابه توسیط یک مرجع ملی تأیید شده باشد.
مراحل تولید نهال گواهی شده
الف: ایجاد هسته های اولیه
بنابر تعریف، هسته اولیه عبارت است از ماده گیاهی عاری از بیماری هایی با منشأ ژنتیکی مشخص که توسط به نژادگر تولید شود. در محصولات پایدار باغبانی، درخت یا درختان شاخص هر گونه محصول باغی پس از شناسایی و معرفی توسط اصلاح گر چنانچه بخواهند وارد فرآیند تکثیر بشوند باید جداگانه مورد ارزیابی سلامت قرار گیرند. درختان عاری از بیماری یا بیماری های خاص آن گونه یا گونه های نزدیک به آن، هسته های اولیه تولید تجاری را تشکیل می دهند. مواد گیاهی، به روش مشاهده ظاهری بیولوژی، یا سرولوژی و مولکولی به کمک پیوند یا آلوده سازی گیاهان شاهد ( علفی و چوبی ) از لحاظ سلامت مورد بررسی قرار گرفته و در صورت عاری بودن از بیماری مهم و مهلک ویژه آن رقم به خصوص بیماری های ویروسی ، شبه ویروسی و باکتریایی هسته اولیه تکثیر آن رقم را تشکیل می دهند. ایجاد هسته اولیه ، نگهداری آن در شرایطی که کنترل اصالت ژنتیکی و سلامت آن تأمین شود، توسط اصلاح گر صورت خواهد گرفت. هسته های اولیه در شرایط کاملاً کنترل شده که امکان اختلاط ژنتیکی وجود نداشته و عوامل انتقال بیماری امکان نفوذ ندارد نگهداری می شوند.
بیماری های مهلک و خطرناک محصولات باغی پایدار:
برای محصولات باغی درختی از لحاظ میزان خسارت و امکان مبارزه به ترتیب بیماری های ویروسی ، ویروئیدی، میکروپلاسمایی و نماتدها در مراحل مختلف تولید نهال حایز اهمیت هستند مانند ویروس تریستیزا مرکبات و ویروئید اگزوگورتیس مرکبات.
ب: مواد پیش تکثیر
از تکثیر محدود هسته های اولیه تحت شرایط خاص و به روش رویشی مواد گیاهی حاصل می شوند که از لحاظ اصالت ژنتیکی کاملاً اصیل و عاری از بیماری خواهند بود. این مواد گیاهی را مواد پیش تکثیر گویند که از آنها اندام گیاهی ( قلمه و پیوندک) تحت نظارت و گواهی سیستم نظارتی تهیه و با شناسه قابل ردیابی برای ایجاد باغات مادری استفاده می گردند. همواره با معاینه چشمی و کنترل آزمایشگاهی تطبیق اصالت رقم و عاری بودن از بیماری های مهلک ، مواد پیش تکثیر مورد بررسی قرار می گیرد.
ج: باغات مادری
باغات مادری مرکز تولید اندام های تکثیری ( پیوندک و قلمه) شناسه دار در شرایط طبیعی می باشند که با نظارت مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال و با حمایت وزارت جهاد کشاورزی احداث می شوند. از مواد گیاهی اولیه یا از تولیدات مرحله پیش تکثیر، برای احداث این باغات استفاده می شود. در احداث و نگهداری باغات مادری باید کلیه ضوابط فنی از جمله زمین مناسب ، منبع آب آبیاری مطمئن، رعایت فاصله مناسب از باغات موجود آن محصول یا محصولات مشابه، عدم ابتلا خاک به نماتدهای ناقل بیماری ویروسی و شبه ویروسی، فعالیت های مزرعه ای و ... کاملاً رعایت شود.
د: تکثیر انبوه ( نهالستان)
تولید انبوه نهال در نهالستان (واحدهایی که واجد شرایط فنی لازم برای تولید را دارد) انجام می گیرد. تولید نهال و اندام تکثیری مورد نیاز را از باغات مادری مورد تأئید تأمین می کند. در مراحل مختلف تولید نهال کارشناسان مؤسسه از نهالستان بازدید و در صورت مشاهده هر گونه بیماری مهلک یا خطرناکی نهال ها تأیید نخواهند شد. مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال با کنترل لازم کیفیت و سلامت نهال ها را با مواد گیاهی مادری تطبیق و نهال ها را گواهی کرده و سپس با نظارت شناسه دار می شوند.
منابع:
1- آیین نامه اجرایی قانون ثبت ارقام گیاهی و کنترل و گواهی بذر و نهال
2- سند ملی بذر و نهال در جمهوری اسلامی ایران
در این دسته :